Γραμμή Ζωής

• Νέα MKO
• Απόψεις

«Βήμα» στη Γραμμή Ζωής!

Δείτε το αφιέρωμα στη ΜΚΟ Γραμμή Ζωής από το περιοδικό «ΒΗΜagazino» της εφημερίδας «ΤΟ ΒΗΜΑ» (22 Αυγούστου 2010): http://issuu.com/ktag1980 (powered by Issuu).

Ενδιαφέρον στο κόκκινο

Από τη Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου, Φωτογραφία: Γιώργος Μουτάφης

Μία μη κυβερνητική οργάνωση, η Γραμμή Ζωής, αναλαμβάνει να φροντίσει εκείνους που μας πρόσεχαν τόσα χρόνια. Το βραχιολάκι με το κόκκινο κουμπί είναι το μέσον επικοινωνίας πίσω από τις κλειστές πόρτες των ηλικιωμένων... που ανοίγουν για τους εθελοντές.

«Τα παιδιά μας είναι δυο φορές παιδιά τους. Δεν το βάζουν ποτέ κάτω. Διηγούνται τα καλύτερα παραμύθια. Ξέρουν τα ομορφότερα μέρη». Θα μπορούσε και να τεθεί ως αίνιγμα. Αν κάπου όμως το έχετε ήδη διαβάσει, τότε σίγουρα για κάποιον λόγο επισκεφθήκατε την ηλεκτρονική σελίδα της ΜΚΟ για τους ηλικιωμένους, Γραμμή Ζωής. Ισως αφότου παρακολουθήσατε το τηλεοπτικό σποτ τους, με έναν παππού στον καναπέ του σαλονιού του από το οποίο παρελαύνουν διάφορες υποψήφιες «νταντάδες». Η μία του μιλάει ακατάπαυστα για το σόι της στη Ρωσία, η άλλη του απευθύνεται λες και μιλάει σε ανόητο, ενώ η τρίτη, αδιαφορώντας πλήρως για εκείνον, τραγουδάει καραόκε που προβάλλει στη δική του τηλεόραση. «Για τους ηλικιωμένους που προτιμούν να μένουν μόνοι στο σπίτι, υπάρχει το κόκκινο κουμπί» καταλήγει η διαφήμιση. Κάπου εκεί ίσως αναρωτηθεί ο τηλεθεατής γιατί άραγε το γεγονός ότι κάποιος μεγαλώνει συνεπάγεται κάποτε έλλειψη της ιδιωτικότητας ή της αξιοπρέπειάς του.

Για να μιλήσουμε με αριθμούς, οι ηλικιωμένοι στη χώρα μας αγγίζουν το 23% του πληθυσμού, ήτοι 2,5 εκατ. άνθρωποι. Το 27% αυτών ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και το 70% λαμβάνει μηνιαία σύνταξη που κυμαίνεται από 400 ως 650 ευρώ. Οι περισσότεροι από αυτούς -το 1/3 του συνόλου, δηλαδή σχεδόν 1 εκατ. άνθρωποι- ζουν εντελώς μόνοι. Πίσω από τους αριθμούς όμως υπάρχουν οι άνθρωποι και οι ιστορίες τους. Για να τις γνωρίσουμε, θα πάμε (και) στη Γλυφάδα, στο σπίτι του Σπύρου και της Αννας Γιαννίση. Ανοίγουν την πόρτα παρέα με το «ωραίο μας το κοριτσάκι», την Ελένη δηλαδή. Πρόκειται για την 31χρονη εθελόντρια-γειτόνισσά τους. «Όταν ένας ηλικιωμένος αιτείται στην οργάνωση να του χορηγηθεί το κόκκινο κουμπί, μια ομάδα κοινωνικών λειτουργών ξεκινάει την έρευνα στη γειτονιά του προκειμένου να βρεθεί ο γείτονας-εθελοντής. Αυτός δηλαδή που θα είναι υπεύθυνος για τον ηλικιωμένο. Θα τρέξει αν το κουμπί της τηλε-ειδοποίησης δώσει σήμα στο κέντρο της οργάνωσης, θα περάσει να δει πώς είναι, θα του κάνει παρέα, θα τον βοηθήσει αν κάτι χρειάζεται» περιγράφει η Ελένη, οικονομική μετανάστρια από την Αλβανία με σπουδές στη θεολογία και στη μουσική, η οποία σήμερα εργάζεται ως καθηγήτρια αγγλικών. Και δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε ότι αυτό που περιγράφει θα έπρεπε να είναι εκείνο που οφείλει ο καθένας μας να κάνει, ανεξαρτήτως κόκκινου ή πράσινου κουμπιού.

Όπως όμως θα μας βεβαιώσει και ο Πρόεδρος της οργάνωσης, Γεράσιμος Κουρούκλης, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Η πολιτεία, από την άλλη, συνήθως προσπαθεί να δώσει λύσεις με ημίμετρα. Γνωστότερη πρωτοβουλία -με εξαίρεση τα ΚΑΠΗ- είναι το πρόγραμμα «Βοήθεια στο σπίτι». «Λίγο πριν από την είσοδο στον 21ο αιώνα, η Ε.Ε. διεξήγαγε μια έρευνα για ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες, με σκοπό την εύρεση τρόπων υποστήριξης αλλά και παροχής καλύτερων συνθηκών ζωής. Το πρόγραμμα ονομάστηκε "Safe 21". Στην αρχική έρευνα συμμετείχε και η Ελλάδα με το Γενικό Νοσοκομείο Χρόνιων Παθήσεων "Άγιοι Ανάργυροι" και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό -τα πρακτικά αυτής της έρευνας δεν βρέθηκαν ποτέ. Τα αποτελέσματά της- σε ευρωπαϊκό πάντα επίπεδο - έδειξαν ότι για τη σωστή αντιμετώπιση των προβλημάτων των δύο αυτών κοινωνικών ομάδων χρειάζεται η τηλε-ειδοποίηση, η παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών στο σπίτι τους με φυσική παρουσία (όπου απαιτείται) και η τηλε-ιατρική, έτσι ώστε να μην ταλαιπωρούνται τα άτομα αυτά στα νοσοκομεία» μας βάζει στο κλίμα ο Γεράσιμος Κουρούκλης.

Τι ακολούθησε; Ξεκίνησε να υλοποιείται ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα της ΕΕ που θα χρηματοδοτούνταν 50% από την Ε.Ε. και 50% από το ελληνικό κράτος. «Η Ελλάδα -πρωτοπόρος στο να παίρνει προγράμματα και να τα θαλασσώνει- μπήκε, πήρε τα χρήματα και τα έκανε όλα ανάποδα. Αντι να κάνουμε πιλοτικά προγράμματα και να καταγράψουμε τις ανάγκες, πήραμε τα χρήματα και έπειτα από έναν τεράστιο καβγά μεταξύ των υπουργείων Απασχόλησης και Υγείας για το ποιος θα τα διαχειριστεί (το 80% πήγε στο υπουργείο Απασχόλησης και το 20% στο Υγείας), ξεκινήσαμε το πανελλαδικό πρόγραμμα του υπουργείου Απασχόλησης "Βοήθεια στο σπίτι", στο οποίο κλήθηκαν να συμμετάσχουν 1.740 δήμοι και κοινότητες. Θα έπαιρναν 200.000 ευρώ τον χρόνο (εν έτει 2000). Σχεδόν 8.500 άνθρωποι μπήκαν στα προγράμματα αυτά με συμβάσεις. Κοινωνικοί λειτουργοί, υπάλληλοι γενικών εργασιών (καθαρίστριες δηλαδή) και γιατροί. Ετσι, ενώ πρωτίστως ωφελούμενοι έπρεπε να είναι οι ηλικιωμένοι και τα ΑμΕΑ, από αυτήν την ιστορία ωφελήθηκαν οι άνεργοι. Την τηλε-ειδοποίηση την έδωσαν στον ΟΤΕ, ο οποίος, ενώ αρχικώς όφειλε να δίνει δέκα δωρεάν συσκευές ανά πρόγραμμα σε κάθε δήμο, βρέθηκε να χρεώνει κανονικά συσκευές και πάγιο προς 55 ευρώ. Το κόστος ήταν υψηλό για τους ηλικιωμένους. Και κάπως έτσι το εγχείρημα... εξέπνευσε» καταλήγει.

Το κενό, λοιπόν, που αφήνει η πολιτεία έρχεται να το καλύψει μια ΜΚΟ. «Δεν οραματιζόμουν να δημιουργήσω μια οργάνωση. Η αγωνία μου ξεκίνησε από έγνοια για τους δικούς μου γονείς. Είμαι μηχανολόγος μηχανικός. Ημουν διαρκώς με μια βαλίτσα στο χέρι και οι γονείς μου μόνοι. Στα ταξίδια μου ανακάλυψα τι γινόταν στις υπόλοιπες χώρες και τι δεν γινόταν στη δική μας. Έτσι ξεκίνησα την έρευνα μαζί με κάποιους άλλους ιδιώτες και βρεθήκαμε το 2006 να ξεκινάμε μια οργάνωση». Σήμερα, η Γραμμή Ζωής βοηθάει 582 ηλικιωμένους στην Αθήνα και συνεργάζεται με 75 γείτονες-εθελοντές. Μια οργάνωση που, σε όσα σπίτια μπήκαμε, ανακαλύψαμε ότι έδωσε ανακούφιση. Ανακούφιση από την ανασφάλεια μετά το πρώτο πέσιμο της 85χρονης Μαρίας Πολυκαλά, της οποίας το ημερολόγιο είναι σταματημένο στην ημερομηνία θανάτου του άνδρα της. Ανακούφιση στη «Σοράγια», όπως φωνάζει ο Σπύρος Γιαννίσης τη γυναίκα του Αννα, που τον βρήκε αιμόφυρτο στο πάτωμα να μη θυμάται τι του συνέβη. Αλλά και της Καίτης, που δεν επιθυμεί να φανεί το πρόσωπό της, διότι ήταν γιατρός και την ήξερε πολύς κόσμος και τώρα δεν θέλει να μάθουν ότι έφτασε στο σημείο να έχει τέτοια ανάγκη. Αλλά και στην Ελένη, που σκέφτεται ότι δεν θέλει να περάσει από αυτόν τον κόσμο «χωρίς να προσφέρω κάτι». Και αυτό το κάτι, ένα μπάνιο που θα κάνει με την κυρία Αννα, τα ψώνια που θα αναλάβει να κάνει για εκείνη στο σουπερμάρκετ για να μη διασχίσει πάλι την Παραλιακή μόνη, οι κουβέντες που θα ανταλλάξουν, είναι κάτι πολύ σημαντικό.

Περισσότερες πληροφορίες στο www.lifelinehellas.gr και στο τηλ. 210 699 0885.

Δημοσιεύθηκε στο «BHMagazino», τεύχος 514, σελ. 38-41, 22 Αυγούστου 2010.